Hoeveel liter boiler heb je nodig? De vuistregel per huishouden

Voor twee personen is een boilervat van 80 liter genoeg, voor vier personen 150 liter en voor zes personen 220 liter. Dat is de vuistregel van Milieu Centraal, bij een gemiddelde douchebeurt van 7,4 minuten. Douche je korter of heb je een douche-wtw, dan kan het vat kleiner.^MC

De vuistregel per huishouden

Milieu Centraal geeft voor het voorraadvat van een warmtepomp een eenvoudige tabel. Hij gaat uit van gemiddeld douchegedrag.^MC Dezelfde maten gebruik je als startpunt voor een warmtepompboiler, want ook die werkt met een vat dat je vooraf opwarmt.

Drie personen of vijf personen? Dan zit je tussen twee regels in. Kies de maat die past bij hoe er in jouw huis gedoucht wordt. Gaan er twee tieners lang onder de douche, dan neem je eerder de grotere maat.

Waarom het vat kleiner is dan je denkt

Een gemiddelde douchebeurt van 7,4 minuten kost zo'n 55 liter warm water.^MC Dan lijkt 80 liter voor twee personen krap. Toch klopt het. Het water in het vat is veel heter dan het water uit je douchekop. Bij de kraan meng je het hete water met koud water. Uit een liter heet water haal je dus meer dan een liter douchewater.

Een warmtepompboiler warmt het vat bovendien weer bij na gebruik. Je hoeft niet een hele dag warm water vooraf op te slaan. Het vat moet vooral de drukste momenten aankunnen, zoals de ochtend als iedereen kort na elkaar doucht.

Daarom is de vuistregel per huishouden en niet per persoon per dag. Hij gaat over wat er achter elkaar gebruikt wordt, niet over het totaal.

Wat je douchegedrag verandert

De douche is verreweg de grootste gebruiker van warm water. Ongeveer 70% van het warme water in huis gaat door de douche.^MC Wie de maat van het vat wil bepalen, kijkt dus vooral naar douchen.

Milieu Centraal noemt drie dingen die een groot verschil maken:

• Korter douchen. Van 7,4 naar 5 minuten scheelt zo'n €36 per persoon per jaar.^MC Het vat raakt ook minder snel leeg.
• Een waterbesparende douchekop. Die geeft maximaal 7,2 liter per minuut en gebruikt 20% minder water en energie dan een gewone kop. Dat scheelt zo'n €25 per persoon per jaar.^MC
• Een douche-wtw. Die haalt warmte uit het afvalwater van de douche en gebruikt 40 tot 50% minder gas of stroom voor douchen.^MC Met een douche-wtw is het advies voor de maat van het vat kleiner.^MC

Een regendouche werkt de andere kant op. Die geeft veel meer water per minuut. Wie een regendouche heeft, haalt met een waterbesparende kop 40% minder water.^MC Hou je de regendouche, kies dan een ruimer vat.

En een bad?

Een bad kost bijna het dubbele van een douchebeurt.^MC Dat is in één keer veel warm water. Neem je vaak een bad, dan is een vat volgens de vuistregel voor je huishouden te klein op die avonden. Kies dan één maat groter, of spreek af dat het bad niet direct na de douchebeurten van de rest komt.

Wie zelden in bad gaat, hoeft het vat daar niet op af te stemmen. Een warmtepompboiler warmt bij, alleen niet zo snel als een cv-ketel. Na een bad duurt het even voor het vat weer vol warm water zit.

Logeren er vaak mensen, of heb je in het weekend meer mensen in huis? Kijk dan naar het drukste moment, niet naar het gemiddelde. Het vat moet die ochtend aankunnen.

Te groot is ook niet goed

Een groter vat is niet altijd beter. Een vat verliest warmte, ook als je niets tapt. Hoe groter het vat, hoe meer oppervlak er is om warmte te verliezen. Een groter vat kost ook meer ruimte en is duurder in aanschaf.

Er is één reden om bewust ruimer te kiezen: zonnestroom. Als je het vat overdag wilt opwarmen met stroom van je eigen panelen, dan moet er genoeg warm water in voor de avond en de volgende ochtend. Milieu Centraal noemt het opwarmen met een tijdklok tussen 10 en 16 uur.^MC Hoe dat werkt, lees je in warmtepompboiler met zonnepanelen.

Waar laat je het vat?

Een vat van 150 of 220 liter is een hoge kast. Milieu Centraal geeft drie tips voor de plek van een voorraadvat.^MC

• Staand heeft een vat het hoogste rendement.
• Liggend past het makkelijker, bijvoorbeeld onder een schuin dak.
• In een schuur of aanbouw kan ook, maar daar is het kouder en dat kost meer stroom.

Een warmtepompboiler heeft ook nog lucht nodig. Op ventilatielucht moet hij bij de ventilatiekanalen staan, vaak op zolder. Meer over de plek staat in de gids zo werkt het.

Vergelijk: de maten van een zonneboiler

Ook een zonneboiler werkt met een voorraadvat. Milieu Centraal rekent voor drie personen met een vat van 120 liter en voor vijf personen met 180 liter.^MC Die maten liggen in dezelfde lijn als de vuistregel hierboven. Wie al een zonneboiler heeft, heeft dus vaak al een vat van de juiste maat. Of je dat vat kunt blijven gebruiken, hangt af van je nieuwe systeem. Vraag je installateur ernaar.

Zo bepaal je jouw maat, in drie stappen

1. Tel de mensen in huis en zoek de regel in de tabel: 80, 150 of 220 liter.
2. Corrigeer voor je gedrag. Lange douches, een regendouche of vaak een bad: één maat groter. Korte douches of een douche-wtw: de kleinere maat.
3. Wil je opwarmen met zonnestroom, kies dan eerder ruimer, zodat het vat de avond en ochtend overbrugt.

Wat een warmtepompboiler kost en wat hij bespaart, lees je in wat kost een warmtepompboiler. Alle maten op een rij staan in de gids liters en boilervat.

Veelgestelde vragen

Hoeveel liter boiler voor 2 personen?

Volgens de vuistregel van Milieu Centraal 80 liter, bij een gemiddelde douchebeurt van 7,4 minuten.^MC

Hoeveel liter boiler voor 4 personen?

150 liter volgens dezelfde vuistregel.^MC

Wat als we een bad hebben?

Een bad kost bijna het dubbele van een douchebeurt.^MC Neem je vaak een bad, kies dan een maat groter.

Kan het vat kleiner met een douche-wtw?

Ja. Het advies is kleiner bij een douche-wtw, die 40 tot 50% minder energie voor douchen gebruikt.^MC